وقتی راننده پدال گاز را فشار می‌دهد، نیروی تولیدشده توسط موتور باید مسیر مشخصی را طی کند تا در نهایت به چرخ‌ها برسد. یکی از قطعات مهم در این مسیر پلوس خودرو است؛ قطعه‌ای که وظیفه انتقال قدرت از گیربکس یا دیفرانسیل به چرخ‌های محرک را بر عهده دارد.
اما محل قرارگیری و نوع عملکرد پلوس در همه خودروها یکسان نیست. در خودروهای جلو محرک (FWD) یا دیفرانسیل جلو، چرخ‌های جلو هم وظیفه حرکت دادن خودرو و هم تغییر مسیر آن را بر عهده دارند، بنابراین پلوس باید علاوه بر انتقال قدرت، امکان حرکت و چرخش چرخ‌ها را نیز فراهم کند. در مقابل، در خودروهای عقب محرک (RWD) یا دیفرانسیل عقب، انتقال نیرو به چرخ‌های عقب انجام می‌شود و ساختار سیستم انتقال قدرت متفاوت است.
شناخت تفاوت پلوس در خودروهای جلو محرک و عقب محرک به شما کمک می‌کند بهتر متوجه شوید چرا طراحی این قطعه در خودروهای مختلف متفاوت است و خرابی آن چه نشانه‌هایی دارد.
پلوس خودرو چیست و چه کاری انجام می‌دهد؟
پلوس (Axle Shaft یا Drive Shaft در برخی کاربردها) قطعه‌ای مکانیکی است که نیروی چرخشی تولیدشده توسط موتور را از مجموعه انتقال قدرت به چرخ‌های محرک منتقل می‌کند.
به زبان ساده، موتور خودرو نیرو تولید می‌کند، گیربکس مقدار و نحوه انتقال این نیرو را تنظیم می‌کند و پلوس این نیرو را به چرخ‌ها می‌رساند تا خودرو حرکت کند.
یک پلوس معمولاً از بخش‌های زیر تشکیل شده است:
- شفت یا میله اصلی پلوس برای انتقال نیرو
- سرپلوس داخلی برای اتصال به گیربکس یا دیفرانسیل
- سرپلوس خارجی برای اتصال به چرخ
- گردگیر پلوس برای محافظت از قطعات داخلی در برابر گردوغبار و جلوگیری از خروج گریس
تفاوت اصلی پلوس در خودروهای جلو محرک و عقب محرک
تفاوت اصلی پلوس در این دو نوع خودرو به محل قرارگیری چرخ‌های محرک و نحوه انتقال نیرو مربوط می‌شود.
در خودروهای جلو محرک، موتور معمولاً در قسمت جلو قرار دارد و نیرو مستقیماً از گیربکس به چرخ‌های جلو منتقل می‌شود. بنابراین پلوس‌های جلو باید علاوه بر انتقال قدرت، امکان فرمان‌پذیری و تغییر زاویه چرخ‌ها را هم فراهم کنند.
اما در خودروهای عقب محرک، موتور معمولاً نیرو را به گیربکس و سپس از طریق میل گاردان به دیفرانسیل عقب منتقل می‌کند. بعد از دیفرانسیل، پلوس‌های عقب نیرو را به چرخ‌های عقب می‌رسانند.
پلوس در خودروهای جلو محرک چگونه کار می‌کند؟
در خودروهای جلو محرک یا FWD (Front Wheel Drive)، چرخ‌های جلو هم نیروی محرک خودرو را تأمین می‌کنند و هم وظیفه فرمان‌پذیری را دارند.
به همین دلیل پلوس جلو طراحی پیچیده‌تری دارد. این پلوس باید بتواند:
- نیروی موتور را به چرخ منتقل کند
- هنگام چرخاندن فرمان، زاویه چرخ را تحمل کند
- هنگام بالا و پایین رفتن سیستم تعلیق، تغییر طول و حرکت داشته باشد
به همین دلیل در خودروهای جلو محرک معمولاً از پلوس‌های دارای مفصل سرعت ثابت (CV Joint) استفاده می‌شود.
این مفصل‌ها اجازه می‌دهند حتی زمانی که چرخ زاویه گرفته یا سیستم تعلیق حرکت می‌کند، انتقال نیرو بدون قطع شدن ادامه پیدا کند.
ویژگی‌های پلوس خودروهای جلو محرک:
- معمولاً در قسمت جلوی خودرو قرار دارد
- دارای سرپلوس‌های متحرک‌تر است
- تحت فشار بیشتری به دلیل فرمان‌گیری چرخ‌ها قرار دارد
- خرابی گردگیر پلوس می‌تواند آسیب سریع‌تری ایجاد کند
پلوس در خودروهای عقب محرک چگونه کار می‌کند؟
در خودروهای عقب محرک یا RWD (Rear Wheel Drive)، نیرو به چرخ‌های عقب منتقل می‌شود. در این خودروها معمولاً مسیر انتقال قدرت شامل گیربکس، میل گاردان و دیفرانسیل عقب است.
پس از رسیدن نیرو به دیفرانسیل عقب، پلوس‌های عقب وظیفه انتقال قدرت از دیفرانسیل به چرخ‌ها را انجام می‌دهند.
از آنجا که چرخ‌های عقب معمولاً وظیفه فرمان‌گیری ندارند، پلوس عقب طراحی ساده‌تری نسبت به پلوس جلو دارد.
ویژگی‌های پلوس خودروهای عقب محرک:
- در محور عقب خودرو قرار دارد
- معمولاً زاویه تغییر کمتری نسبت به پلوس جلو دارد
- بیشتر برای تحمل انتقال گشتاور طراحی شده است
- در خودروهای قدرتمند، فشار بیشتری را هنگام شتاب‌گیری تحمل می‌کند
جدول مقایسه پلوس جلو محرک و عقب محرک
| ویژگی | پلوس خودروهای جلو محرک | پلوس خودروهای عقب محرک |
|---|---|---|
| محل قرارگیری | محور جلو | محور عقب |
| وظیفه اصلی | انتقال نیرو و هماهنگی با فرمان | انتقال نیرو از دیفرانسیل به چرخ |
| پیچیدگی ساختار | بیشتر | ساده‌تر |
| نیاز به مفصل CV | معمولاً دارد | معمولاً کمتر نیاز دارد |
| تحمل تغییر زاویه | زیاد | کمتر |
| فشار هنگام فرمان‌گیری | وجود دارد | ندارد |
| تعمیرات | معمولاً حساس‌تر | معمولاً ساده‌تر |
کدام پلوس دوام بیشتری دارد؟
نمی‌توان به‌صورت قطعی گفت پلوس خودروهای جلو محرک یا عقب محرک همیشه دوام بیشتری دارد، زیرا عواملی مانند کیفیت قطعه، شرایط رانندگی و نحوه نگهداری تأثیر زیادی دارند.
با این حال:
- پلوس جلو در خودروهای جلو محرک به دلیل حرکت همزمان با فرمان و سیستم تعلیق، فشار حرکتی بیشتری را تحمل می‌کند.
- پلوس عقب در خودروهای عقب محرک معمولاً ساختار ساده‌تری دارد، اما در خودروهای پرقدرت باید گشتاور بیشتری را تحمل کند.
بنابراین نوع استفاده خودرو اهمیت زیادی دارد.
آیا نوع دیفرانسیل روی طراحی پلوس تأثیر دارد؟
بله. نوع سیستم انتقال قدرت خودرو تأثیر مستقیمی روی طراحی پلوس دارد.
در خودروهای جلو محرک، به دلیل ترکیب شدن موتور، گیربکس و دیفرانسیل در قسمت جلو، پلوس باید فضای محدودتر و شرایط کاری پیچیده‌تری را مدیریت کند.
در خودروهای عقب محرک، وجود میل گاردان و دیفرانسیل عقب باعث می‌شود وظیفه پلوس بیشتر به انتقال قدرت نهایی به چرخ‌ها محدود شود.
جمع‌بندی؛ تفاوت پلوس جلو محرک و عقب محرک چیست؟
پلوس در هر دو نوع خودرو وظیفه اصلی انتقال نیرو به چرخ‌های محرک را دارد، اما طراحی آن با توجه به محل قرارگیری چرخ‌ها متفاوت است.
در خودروهای جلو محرک، پلوس پیچیده‌تر است زیرا باید همزمان انتقال قدرت، تغییر زاویه فرمان و حرکات سیستم تعلیق را مدیریت کند. در خودروهای عقب محرک، پلوس معمولاً ساختار ساده‌تری دارد و بیشتر برای انتقال گشتاور از دیفرانسیل عقب به چرخ‌ها طراحی شده است.
به همین دلیل، هنگام بررسی خرابی یا تعمیر پلوس باید همیشه نوع سیستم انتقال قدرت خودرو را در نظر گرفت، زیرا علائم خرابی و شرایط کاری این قطعه در خودروهای مختلف می‌تواند متفاوت باشد.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است