انحراف خودرو به سمت چپ یا راست یکی از مشکلات رایج اما مهم در رانندگی است که بسیاری از رانندگان آن را تجربه می کنند. ممکن است هنگام حرکت در مسیر مستقیم، احساس کنید خودرو بدون چرخاندن فرمان به یک سمت کشیده می شود یا برای حفظ مسیر مجبور باشید دائما فرمان را اصلاح کنید. این مشکل تنها باعث خستگی راننده نمی شود، بلکه می تواند نشانه وجود ایراد در جلوبندی، سیستم فرمان، ترمز، لاستیک ها یا حتی شاسی خودرو باشد.
بی توجهی به این وضعیت علاوه بر افزایش استهلاک لاستیک ها و قطعات جلوبندی، ایمنی خودرو را نیز کاهش می دهد و احتمال وقوع تصادف را بالا می برد. در این مقاله از خودرو مدیا، به صورت کامل بررسی می کنیم علت کشیده شدن ماشین به چپ و راست چیست، چه علائمی دارد، چگونه عیب یابی می شود و بهترین روش های رفع آن کدام هستند.
انحراف ماشین به چپ و راست یعنی چه؟
زمانی که خودرو در یک مسیر صاف و بدون شیب حرکت می کند، باید بدون نیاز به اصلاح مداوم فرمان، مسیر مستقیم خود را حفظ کند. اگر خودرو به طور خودکار به سمت چپ یا راست متمایل شود، اصطلاحا گفته می شود خودرو دچار انحراف یا کشیده شدن فرمان شده است.
این مشکل ممکن است فقط هنگام حرکت، فقط هنگام ترمز گرفتن یا تنها در زمان شتاب گیری مشاهده شود که هر کدام علت متفاوتی دارند.
دلایل انحراف ماشین به چپ و راست
مهم ترین دلایلی که منجر به انحراف ماشین به چپ و راست می شوند، عبارتند از:
تنظیم نبودن میزان فرمان
شایع ترین علت کشیده شدن خودرو، به هم خوردن تنظیم زوایای چرخ ها یا همان میزان فرمان است.
عبور از چاله های عمیق، برخورد با جدول، تصادف های سبک یا فرسودگی قطعات جلوبندی می تواند باعث تغییر زاویه چرخ ها شود. در این شرایط خودرو به سمت یکی از چرخ ها کشیده شده و لاستیک ها نیز به صورت نامنظم ساییده می شوند.
علائم این مشکل:
- کشیده شدن خودرو در مسیر مستقیم
- کج بودن فرمان هنگام حرکت مستقیم
- ساییدگی غیر طبیعی لاستیک ها
- کاهش پایداری خودرو
تنظیم نبودن فشار باد لاستیک ها
اختلاف فشار باد بین لاستیک های دو سمت خودرو یکی از ساده ترین اما رایج ترین دلایل انحراف خودرو است.
اگر یکی از لاستیک ها کم بادتر باشد، مقاومت بیشتری با سطح جاده ایجاد می کند و خودرو به همان سمت متمایل می شود.
به همین دلیل توصیه می شود فشار باد لاستیک ها حداقل ماهی یک بار و قبل از سفرهای طولانی بررسی شود.
فرسودگی یا خرابی لاستیک ها
حتی اگر باد لاستیک ها تنظیم باشد، فرسودگی نامساوی یا آسیب داخلی لاستیک می تواند باعث انحراف خودرو شود.
مواردی مانند:
- ساییدگی یک طرف لاستیک
- جدا شدن لایه های داخلی
- تغییر شکل لاستیک
- استفاده از لاستیک های متفاوت روی یک محور
همگی می توانند مسیر حرکت خودرو را تغییر دهند.
خرابی جلوبندی و سیستم تعلیق
جلوبندی نقش مهمی در حفظ تعادل خودرو دارد.
خرابی قطعاتی مانند:
- سیبک فرمان
- بوش ها
- طبق
- میل تعادل
- کمک فنر
- میل فرمان
باعث می شود چرخ ها نتوانند موقعیت صحیح خود را حفظ کنند و خودرو به یک سمت کشیده شود.
معمولا این مشکل همراه با صداهای اضافی، لرزش و کاهش پایداری خودرو مشاهده می شود.
خرابی سیستم ترمز
اگر خودرو فقط هنگام ترمز گرفتن منحرف می شود، احتمال زیادی وجود دارد که مشکل از سیستم ترمز باشد.
مهم ترین عوامل عبارتند از:
- گیر کردن کالیپر ترمز
- خرابی شیلنگ ترمز
- ساییدگی نامساوی لنت ها
- تاب داشتن دیسک ترمز
- خرابی سیستم ABS
در این حالت یکی از چرخ ها نیروی ترمز بیشتری ایجاد می کند و خودرو به همان سمت کشیده می شود.
خرابی بلبرینگ چرخ
بلبرینگ وظیفه کاهش اصطکاک و حرکت روان چرخ را بر عهده دارد.
در صورت خرابی بلبرینگ ممکن است علائم زیر مشاهده شود:
- صدای زوزه از چرخ
- لرزش فرمان
- انحراف خودرو
- داغ شدن چرخ
ادامه رانندگی با بلبرینگ خراب می تواند آسیب های جدی تری ایجاد کند.
آسیب دیدن شاسی یا اکسل
پس از تصادف های شدید یا حتی برخورد با جدول، ممکن است شاسی یا اکسل خودرو دچار تغییر شکل شود.
در این شرایط حتی اگر میزان فرمان تنظیم شود، خودرو همچنان به یک سمت کشیده خواهد شد و باید شاسی توسط تجهیزات تخصصی اندازه گیری شود.
نصب اشتباه لاستیک ها
برخی لاستیک ها دارای جهت مشخص حرکت هستند.
در صورت نصب برعکس، چسبندگی لاستیک کاهش یافته و احتمال انحراف خودرو افزایش پیدا می کند.
بالانس نبودن چرخ ها
بالانس نبودن چرخ ها بیشتر باعث لرزش فرمان می شود، اما در موارد شدید می تواند باعث کاهش تعادل و کشیده شدن خودرو نیز شود.
بالانس چرخ ها معمولا بعد از تعویض لاستیک یا رینگ باید انجام شود.
خرابی سیستم فرمان
لقی جعبه فرمان، خرابی فرمان برقی یا هیدرولیک، فرسودگی میل فرمان و اتصالات فرمان نیز می توانند باعث ناپایداری خودرو شوند.
جدول خلاصه دلایل انحراف خودرو به چپ و راست
| علت | علائم رایج | راه حل |
|---|---|---|
| تنظیم نبودن میزان فرمان | کشیده شدن خودرو در مسیر مستقیم، کج بودن فرمان | تنظیم میزان فرمان (Alignment) |
| کم یا زیاد بودن باد لاستیک ها | انحراف خودرو به سمت لاستیک کم باد، افزایش مصرف سوخت | تنظیم فشار باد طبق استاندارد کارخانه |
| ساییدگی یا خرابی لاستیک ها | ساییدگی نامنظم، لرزش، کاهش چسبندگی | تعویض لاستیک های فرسوده و استفاده از لاستیک هم سایز |
| بالانس نبودن چرخ ها | لرزش فرمان مخصوصا در سرعت بالا | بالانس کردن چرخ ها |
| خرابی جلوبندی | لقی فرمان، صدای تق تق، ناپایداری خودرو | تعمیر یا تعویض قطعات جلوبندی |
| خرابی کمک فنر یا سیستم تعلیق | گیج شدن خودرو، تکان های شدید، انحراف | تعویض کمک فنر یا قطعات تعلیق |
| خرابی کالیپر یا لنت ترمز | کشیده شدن خودرو هنگام ترمز گرفتن | تعمیر کالیپر و تعویض لنت یا دیسک |
| خرابی بلبرینگ چرخ | صدای زوزه، لرزش، انحراف خودرو | تعویض بلبرینگ |
| خرابی شیلنگ ترمز | کاهش عملکرد ترمز، کشیده شدن هنگام ترمز | تعویض شیلنگ ترمز |
| خرابی سیستم فرمان | نیاز به اصلاح مداوم فرمان، لقی فرمان | تعمیر جعبه فرمان یا قطعات مرتبط |
| آسیب دیدگی شاسی یا اکسل | انحراف دائمی حتی بعد از تنظیم فرمان | بررسی و اصلاح شاسی در مراکز تخصصی |
| نصب اشتباه لاستیک ها | کشیده شدن خودرو پس از تعویض لاستیک | نصب صحیح لاستیک ها مطابق جهت چرخش |
علت کشیدن فرمان پراید به سمت چپ
معمولا یکی از عوامل زیر موجب علت کشیدن فرمان خودرو به سمت چپ می شوند:
- تنظیم نبودن میزان فرمان
- خرابی قطعات جلوبندی سمت چپ
- کم بودن باد لاستیک چپ
- خرابی کالیپر یا لنت ترمز سمت چپ
- آسیب دیدگی کمک فنر چپ
- خرابی بلبرینگ چرخ چپ
علت کشیده شدن فرمان به سمت راست
کشیده شدن خودرو به سمت راست نیز معمولا به دلایل زیر اتفاق می افتد:
- کم بودن باد لاستیک سمت راست
- خرابی طبق یا بوش سمت راست
- خرابی بلبرینگ سمت راست
- گیر کردن کالیپر ترمز سمت راست
- تنظیم نبودن زوایای چرخ ها
- آسیب دیدگی جلوبندی
علت کشیدن ماشین به یک سمت هنگام ترمز
اگر خودرو فقط زمان ترمز گرفتن منحرف می شود، معمولا مشکل از سیستم ترمز است.
رایج ترین دلایل عبارتند از:
- خرابی کالیپر
- خرابی دیسک ترمز
- ساییدگی نامساوی لنت ها
- وجود هوا در سیستم ترمز
- خرابی شیلنگ ترمز
این مشکل باید در اولین فرصت برطرف شود زیرا مستقیما با ایمنی خودرو ارتباط دارد.
علت کشیدن فرمان هنگام گاز دادن
در برخی خودروهای دیفرانسیل جلو، هنگام شتاب گیری ممکن است خودرو کمی به یک سمت کشیده شود که به آن Torque Steer گفته می شود.
اگر این حالت شدید باشد، احتمال وجود مشکلات زیر وجود دارد:
- خرابی پلوس
- خرابی دسته موتور
- خرابی سیستم تعلیق
- خرابی گیربکس
- تفاوت طول پلوس ها
علت گیج بودن ماشین در سرعت بالا
اگر خودرو در بزرگراه حالت شناور یا گیج دارد، معمولا یکی از عوامل زیر وجود دارد:
- خرابی کمک فنر
- خرابی بوش ها
- تنظیم نبودن میزان فرمان
- بالانس نبودن چرخ ها
- خرابی بلبرینگ
- فشار باد نامناسب لاستیک ها
این مشکل باعث کاهش کنترل خودرو در سرعت های بالا می شود.
علائم کشیده شدن ماشین به چپ و راست
مهم ترین نشانه های این مشکل عبارتند از:
- انحراف خودرو هنگام رها کردن فرمان
- نیاز مداوم به اصلاح فرمان
- لرزش فرمان
- ساییدگی یک طرف لاستیک ها
- کشیده شدن خودرو هنگام ترمز
- ناپایداری در سرعت بالا
- صدای غیر عادی از جلوبندی
- سفت یا شل شدن فرمان
عواقب بی توجهی به این مشکل
رانندگی با خودرویی که دچار انحراف است می تواند مشکلات زیر را ایجاد کند:
- افزایش مصرف سوخت
- کاهش عمر لاستیک ها
- خرابی سریع جلوبندی
- آسیب دیدن سیستم تعلیق
- فشار بیشتر به سیستم فرمان
- کاهش کنترل خودرو
- افزایش احتمال تصادف
نحوه تشخیص انحراف خودرو
برای عیب یابی اصولی معمولا مراحل زیر انجام می شود:
- بررسی فشار باد لاستیک ها
- بازدید ظاهری لاستیک ها
- تست رانندگی
- بررسی میزان فرمان
- بازدید کامل جلوبندی
- بررسی سیستم ترمز
- کنترل بلبرینگ چرخ ها
- بررسی شاسی در صورت وجود سابقه تصادف
رفع مشکل منحرف شدن ماشین
بسته به علت ایجاد مشکل، راهکارهای مختلفی وجود دارد:
- تنظیم میزان فرمان
- تنظیم فشار باد لاستیک ها
- تعویض لاستیک های فرسوده
- بالانس چرخ ها
- تعمیر جلوبندی
- تعویض کمک فنرهای خراب
- تعمیر سیستم ترمز
- تعویض بلبرینگ
- تعمیر یا تنظیم سیستم فرمان
- بررسی و اصلاح شاسی
پیشگیری از انحراف خودرو
برای جلوگیری از انحراف خودرو بهتر است:
- فشار باد لاستیک ها را ماهی یک بار کنترل کنید.
- هر 10 تا 15 هزار کیلومتر میزان فرمان را بررسی کنید.
- پس از برخورد شدید با چاله یا جدول، جلوبندی را بازدید کنید.
- لاستیک ها را به صورت دوره ای جابه جا کنید.
- از لاستیک های هم سایز و هم مدل استفاده کنید.
- سرویس های دوره ای جلوبندی، ترمز و سیستم تعلیق را به موقع انجام دهید.
- در صورت مشاهده لرزش یا کشیده شدن خودرو، عیب یابی را به تعویق نیندازید.
جمع بندی
کشیده شدن ماشین به چپ یا راست یکی از مشکلاتی است که نباید آن را نادیده گرفت. هرچند تنظیم نبودن میزان فرمان، اختلاف فشار باد لاستیک ها و فرسودگی لاستیک ها از رایج ترین دلایل این مشکل هستند، اما خرابی جلوبندی، سیستم تعلیق، ترمز، بلبرینگ، فرمان و حتی آسیب دیدگی شاسی نیز می توانند باعث انحراف خودرو شوند.
بررسی سریع و عیب یابی دقیق علاوه بر افزایش ایمنی رانندگی، از هزینه های سنگین تعمیرات آینده نیز جلوگیری خواهد کرد. استفاده از قطعات استاندارد و انجام سرویس های دوره ای بهترین راه برای حفظ پایداری و فرمان پذیری خودرو است.
