هنگام جکزدن، وزن قابلتوجهی از خودرو روی جک و محل تماس آن با بدنه قرار میگیرد. به همین دلیل، بسیار مهم است که جک را کجای ماشین بزنیم. اگر جک در محل نامناسبی گذاشته شود، ممکن است ناگهان بلغزد یا بخشی از بدنه زیر فشار خم شود. در چنین شرایطی، علاوه بر احتمال سقوط خودرو و آسیبدیدگی افراد، ممکن است خسارت جدی به شاسی، رکاب، کف اتاق یا سایر قسمتهای خودرو وارد شود.
در این مقاله از خودرو مدیا توضیح میدهیم که بهترین محل برای جکزدن کجای ماشین است، چگونه نقاط مخصوص جک را پیدا کنیم و پیش از بالا بردن خودرو باید چه نکات ایمنی مهمی را رعایت کنیم.
کجای ماشین جک بزنیم؟
نقاط تقویتشده مخصوص جکزدن هر خودرو در دفترچه راهنمای آن مشخص شدهاند؛ بنابراین مطمئنترین روش این است که ابتدا دفترچه راهنمای وسیله نقلیه را بررسی کنید. در بعضی خودروها، محل جک روی برچسب خود جک نیز نمایش داده شده و علامتهای کوچکی مانند فلش، بریدگی یا شیار روی رکاب، جای صحیح قرارگیری جک را نشان میدهند.
تصویر زیر محل صحیح جکزدن خودرو را نشان میدهد. نقاط علامتگذاریشده در زیر رکاب و نزدیک چرخهای جلو و عقب، بخشهای تقویتشده بدنه هستند که برای تحمل وزن خودرو طراحی شدهاند. جک سوسماری یا جک قیچی باید دقیقاً زیر یکی از همین نقاط قرار بگیرد؛ زیرا قراردادن جک زیر کف اتاق، رکاب معمولی، اگزوز یا قطعات ضعیف میتواند باعث فرورفتگی بدنه و آسیب به خودرو شود.
- جک سوسماری: برای بلندکردن سریع و پایدارتر خودرو
- جک قیچی: جک معمولی داخل خودرو برای تعویض اضطراری چرخ
- خرک یا پایه جک: برای نگهداشتن ایمن خودرو پس از بلندشدن
نکته مهم این است که جک فقط وسیله بلندکردن خودروست و نباید برای نگهداشتن طولانیمدت خودرو به آن اعتماد کرد. هنگام کار زیر ماشین حتماً از خرک استفاده کنید، خودرو را روی سطح صاف قرار دهید، ترمز دستی را بکشید و چرخهای دیگر را مهار کنید.
بهترین محل جک زدن ماشین با توجه به نوع تعمیر
باید توجه داشت که محل مناسب جکزدن به نوع تعمیر، قسمتی که قرار است بالا برود و نوع جک مورد استفاده بستگی دارد. محل قراردادن جک هنگام تعویض یک لاستیک با زمانی که قصد دارید تمام قسمت جلو یا عقب خودرو را برای انجام تعمیرات بالا ببرید، یکسان نیست.
اگر برای تعویض یک چرخ از جک قیچی همراه خودرو استفاده میکنید، در بیشتر خودروهای سواری باید جک را زیر نقاط فلزی و تقویتشده رکاب، نزدیک همان چرخ قرار دهید. این نقاط معمولاً کمی عقبتر از چرخ جلو و کمی جلوتر از چرخ عقب قرار دارند و ممکن است با دو شیار، بریدگی یا علامت مشخص شده باشند.
برای تعویض چرخ جلو، جک را زیر نقطه تقویتشده نزدیک همان چرخ جلو قرار دهید. برای تعویض چرخ عقب نیز باید از نقطه مقاوم نزدیک همان چرخ عقب استفاده کنید. قسمت بالایی جک باید کاملاً در محل تعیینشده قرار بگیرد و پایه جک نیز صاف و کامل روی زمین بنشیند.
جک قیچی همراه خودرو فقط برای بلندکردن یک سمت خودرو از نقاط تعیینشده ساخته شده است. در نتیجه، این جک را هرگز در بخش مرکزی کف اتاق قرار ندهید تا دو چرخ خودرو را همزمان از زمین بلند کنید.
اگر برای تعمیر ترمز، سیستم تعلیق یا قسمتهای زیر خودرو لازم است تمام بخش جلو یا عقب خودرو بالا برود، باید از جک سوسماری و نقطه مرکزی مقاوم و مورد تأیید سازنده استفاده شود. این نقطه ممکن است روی رام، سابفریم، اکسل یا بخشی از شاسی قرار داشته باشد، اما محل دقیق آن در خودروهای مختلف یکسان نیست. اگر نقطه مرکزی مجاز در دفترچه یا دستورالعمل تعمیراتی خودرو مشخص نشده است، از قراردادن جک زیر قطعاتی که صرفاً محکم به نظر میرسند خودداری کنید.
در خودروهای شاسیبلند، وانت و خودروهای دارای شاسی مستقل، ممکن است محل مجاز جک روی شاسی یا محور خودرو قرار داشته باشد. در برخی خودروهای دیفرانسیل عقب نیز ممکن است دیفرانسیل بهعنوان نقطه بالابر معرفی شده باشد؛ اما استفاده از این نقاط فقط زمانی مجاز است که شرکت سازنده آن را تأیید کرده باشد.
جک را زیر کف معمولی اتاق، قسمت ضعیف رکاب، سپر، اگزوز، کارتل موتور، پوسته گیربکس، باک سوخت، جعبه فرمان، قطعات پلاستیکی یا بازوهای نامطمئن سیستم تعلیق قرار ندهید. این قطعات برای تحمل وزن خودرو طراحی نشدهاند و ممکن است خم، شکسته یا سوراخ شوند.
در خودروهای برقی نیز نباید جک را مستقیماً زیر پوشش باتری ولتاژبالا قرار داد، مگر اینکه نقطه مخصوص بالابر توسط شرکت سازنده تعیین شده باشد. واردشدن فشار به مجموعه باتری میتواند خسارت سنگین و خطرات ایمنی جدی ایجاد کند.
در تعمیراتی مانند تعویض تسمهتایم یا بازکردن دستهموتور نیز نباید وزن موتور را بدون بررسی روی جک قرار داد. در چنین شرایطی معمولاً باید از ابزار نگهدارنده مخصوص موتور استفاده شود و جک فقط نقش تکیهگاه کمکی داشته باشد.
نکات مهم ایمنی هنگام جکزدن خودرو
خودرو را فقط روی سطح صاف، محکم و بدون شیب جک بزنید. جکزدن در سربالایی، سرازیری، کنار جدول، روی خاک نرم یا سطح لغزنده میتواند باعث حرکت خودرو یا کجشدن جک شود. اگر پنچرشدن در محل شیبدار اتفاق افتاده است، تا حد امکان خودرو را به محلی صاف و امن منتقل کنید.
پیش از جکزدن، موتور را خاموش و ترمز دستی را کاملاً درگیر کنید. در خودروهای اتوماتیک، دستهدنده را روی حالت P قرار دهید و در خودروهای دندهای، دنده یک یا دنده عقب را انتخاب کنید.
جلو و عقب یکی از چرخهایی را که روی زمین باقی میماند، با گوه مخصوص چرخ مسدود کنید تا خودرو امکان حرکت نداشته باشد. اگر گوه در اختیار ندارید، میتوان موقتاً از قطعه چوبی محکم و مناسب استفاده کرد؛ اما سنگهای گرد، آجر ترکخورده یا اجسام لغزنده ممکن است زیر فشار جابهجا یا خرد شوند.
پایه جک باید کاملاً صاف روی زمین قرار بگیرد. اگر سطح زمین نرم یا آسفالت آن داغ است، میتوان یک تخته چوبی ضخیم، سالم، صاف و پهن زیر پایه جک گذاشت تا فشار در سطح بزرگتری پخش شود. از تخته نازک، شکسته یا لق استفاده نکنید؛ زیرا ممکن است بشکند یا باعث کجشدن جک شود.
اگر هدف تعویض چرخ است، پیش از بالا بردن خودرو مهرههای چرخ را کمی شل کنید. بازکردن مهرههای بسیار سفت زمانی که چرخ کاملاً از زمین بلند شده است، ممکن است خودرو را تکان دهد و تعادل جک را برهم بزند. پس از شلکردن اولیه، خودرو را فقط بهاندازهای بالا ببرید که لاستیک از زمین فاصله بگیرد.
هنگام بالا بردن خودرو، مرتب بررسی کنید که جک عمودی باقی مانده، پایه آن جابهجا نشده و قسمت بالایی جک از محل مجاز خارج نشده باشد. هیچ فردی نباید داخل خودرویی که روی جک قرار گرفته است بنشیند و کودکان نیز باید از محل کار فاصله داشته باشند.
هرگز زیر خودرویی که فقط روی جک قرار دارد نروید. وظیفه جک بالا بردن خودرو است، نه نگهداشتن ایمن آن در زمان تعمیر. اگر لازم است بخشی از بدن زیر خودرو قرار بگیرد یا خودرو برای مدتی بالا بماند، باید از خرک استاندارد با ظرفیت مناسب استفاده شود و خرکها زیر نقاط مقاوم و تعیینشده شاسی قرار گیرند.
پس از تعویض چرخ، مهرهها را ابتدا با دست ببندید، سپس خودرو را بهآرامی پایین بیاورید و مهرهها را بهصورت ضربدری محکم کنید. در اولین فرصت نیز میزان سفتی مهرهها و فشار باد لاستیک را بررسی کنید.
سخن پایانی
انتخاب محل مناسب برای جک زدن خودرو، یکی از مهمترین نکات هنگام تعویض لاستیک یا انجام تعمیرات زیر خودرو است. قرار دادن جک در نقطه نامناسب میتواند باعث خم شدن رکاب، آسیبدیدن شاسی، لغزش خودرو یا حتی بروز حوادث جدی شود. بنابراین پیش از بالا بردن خودرو، دفترچه راهنمای آن را بررسی کرده و نقاط مخصوص جک را که معمولاً در قسمت زیر رکابها و نزدیک چرخها قرار دارند، پیدا کنید.
هنگام استفاده از جک، خودرو باید روی سطحی صاف، محکم و بدون شیب قرار داشته باشد. ترمز دستی را بکشید، خودرو را در حالت دنده یا پارک قرار دهید و چرخهای مقابل را با گوه مهار کنید. همچنین برای انجام هرگونه کار در زیر ماشین، هرگز تنها به جک اکتفا نکنید و حتماً از خرک استاندارد استفاده کنید. رعایت این نکات ساده، علاوه بر جلوگیری از آسیب به خودرو، امنیت شما را نیز هنگام تعمیر یا تعویض چرخ تضمین میکند.
سوالات متداول
جک سوسماری باید زیر نقاط مستحکم و مخصوص بلند کردن خودرو قرار بگیرد. این نقاط بسته به مدل خودرو میتوانند شامل محل تقویتشده زیر رکاب، رام جلو، رام عقب، سابفریم یا دیفرانسیل باشند. بهترین راه، مراجعه به دفترچه راهنمای خودرو و شناسایی نقاط تعیینشده توسط کارخانه است.
از قرار دادن جک سوسماری زیر کف اتاق، سینی موتور، باک سوخت، اگزوز، پوسته گیربکس یا بخشهای نازک بدنه خودداری کنید. پس از بالا رفتن خودرو نیز خرک را در محل مناسب قرار دهید و وزن خودرو را روی خرک بیندازید.
جک زدن زیر رام خودرو در صورتی مجاز است که رام از نوع سازهای و مستحکم باشد و شرکت سازنده آن نقطه را برای بلند کردن خودرو تأیید کرده باشد. قسمت مرکزی و تقویتشده رام یا سابفریم در بسیاری از خودروها برای استفاده از جک سوسماری مناسب است؛ اما جک نباید زیر لبهها، پیچها، بوشها یا بخشهای ضعیف و پوسیده رام قرار گیرد.
در خودروهایی که رام آنها آسیبدیده، زنگزده یا دارای پوشش پلاستیکی است، باید با احتیاط بیشتری عمل کرد. استفاده از یک پد لاستیکی مناسب روی صفحه جک نیز میتواند از لغزش و آسیب دیدن سطح رام جلوگیری کند.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است