آیا تا به حال هنگام خرید خودرو، استعلام خلافی یا بررسی سوابق یک ماشین دست دوم با عبارت VIN یا شماره شناسایی خودرو مواجه شدهاید؟ این کد ۱۷ رقمی مانند اثر انگشت هر خودرو عمل میکند و اطلاعات منحصربهفرد و کاملی درباره آن خودرو را در بر دارد. از سال ۱۹۵۴ در آمریکا معرفی شد و امروزه در تمام جهان به عنوان شناسه رسمی هر وسیله نقلیه شناخته میشود.
در این مقاله از خودرو مدیا، به طور مفصل درباره شماره VIN خودرو، ساختار دقیق آن، نحوه رمزگشایی هر بخش، مکان دقیق VIN روی کارت ماشین، روشهای پیدا کردن آن روی خودرو و تمام کاربردهای عملی مانند استعلام خلافی صحبت میکنیم.
شماره شناسه خودرو کجای کارت ماشین نوشته است؟
VIN مخفف Vehicle Identification Number یعنی شماره شناسایی خودرو. این یک کد استاندارد ۱۷ رقمی است که از ترکیب اعداد و حروف بزرگ انگلیسی تشکیل شده است. برای جلوگیری از اشتباهات خواندن، از حروف I، O و Q در آن استفاده نمی شود. هر خودرو در جهان فقط یک VIN خاص خود را دارد و این کد هرگز تکراری نیست.
VIN مانند یک شناسنامه کامل برای خودرو عمل می کند و اطلاعاتی درباره کشور سازنده، شرکت تولیدکننده، مدل خودرو، سال ساخت، نوع موتور، مشخصات فنی و تاریخچه تولید را در خود ذخیره کرده است. با جستجوی این کد در سامانه های معتبر می توانید به سوابق کامل خودرو از جمله تصادفات، تعمیرات اساسی، تعویض قطعات و مالکیت های قبلی دسترسی پیدا کنید. به همین دلیل به آن اثر انگشت خودرو گفته می شود.
ساختار شماره VIN خودرو
شماره VIN به سه بخش اصلی تقسیم بندی شده است که هر بخش اطلاعات خاصی را ارائه می دهد.
بخش اول: شناسه جهانی سازنده WMI شامل سه کاراکتر اول
- این بخش اطلاعات مربوط به منطقه جغرافیایی و شرکت سازنده را نشان می دهد.
- کاراکتر اول منطقه و کشور سازنده را مشخص می کند. برای مثال اعداد ۱ تا ۵ نشان دهنده آمریکای شمالی هستند که عدد ۱ و ۴ مخصوص ایالات متحده، عدد ۲ مخصوص کانادا و عدد ۳ مخصوص مکزیک است.
- حرف J برای خودروهای ژاپنی، حرف S برای بریتانیا و حرف W برای آلمان استفاده می شود.
- به طور کلی حروف J تا R بیشتر برای شرکت های آسیایی و حروف A تا H برای شرکت های آفریقایی به کار می رود.
کاراکترهای دوم و سوم نام شرکت سازنده را تعیین می کنند. مثلا ترکیب JT نشان دهنده شرکت تویوتا است.
بخش دوم: کد توصیف کننده خودرو VDS شامل کاراکترهای چهارم تا نهم
این بخش ویژگی های فنی و عمومی خودرو را توصیف می کند.
کاراکترهای چهارم تا هشتم اطلاعاتی مانند مدل خودرو، وزن، تعداد سیلندرها، قدرت موتور، نوع بدنه، سیستم انتقال قدرت و سطح امکانات را نشان میدهند.
هر شرکت خودروسازی الگوی خاص خود را برای این بخش دارد. مثلا در خودروهای گروه PSA رقم هشتم سطح امکانات را بیان میکند، در حالی که در محصولات جنرال موتورز به نوع موتور اشاره دارد.
کاراکتر نهم کد چک یا رقم امنیتی است. این کاراکتر برای بررسی صحت و اعتبار کل شماره VIN استفاده میشود و مانند یک کنترل کیفیت عمل میکند.
بخش سوم: کد شناسایی خودرو VIS شامل کاراکترهای دهم تا هفدهم
- این بخش جزئیات خاص و منحصربهفرد خودرو را ارائه میدهد.
- کاراکتر دهم سال ساخت خودرو را نشان میدهد. تا سال ۲۰۰۹ از اعداد ۱ تا ۹ استفاده میشد و از سال ۲۰۱۰ به بعد حروف A برای ۲۰۱۰، B برای ۲۰۱۱ و به همین ترتیب ادامه پیدا میکند. این حروف هر ۳۰ سال یک بار تکرار میشوند.
- کاراکتر یازدهم کد کارخانه محل تولید خودرو را مشخص میکند.
- کاراکترهای دوازدهم تا هفدهم شماره سریال تولید هستند که توسط کارخانه برای هر خودرو به صورت منحصر به فرد اختصاص داده میشود. در بسیاری از خودروهای آمریکایی چهار رقم آخر این بخش عددی است.
شماره VIN پشت کارت ماشین دقیقا کجاست؟
یکی از مهم ترین سؤالات مالکان خودرو این است که VIN روی کارت ماشین کجا نوشته شده است.
- در کارت های قدیمی غیرهوشمند، شماره VIN به صورت عمودی در گوشه سمت راست یا چپ پشت کارت ماشین حک شده است. توجه کنید که این شماره را با بارکد کارت اشتباه نگیرید.
- در کارت های هوشمند و الکترونیکی که از سال ۱۳۹۵ صادر میشوند، کد VIN به صورت واضح روی کارت و معمولا دقیقا در مقابل شماره پلاک خودرو یا در بخش اطلاعات وسیله نقلیه قرار دارد.
علاوه بر کارت ماشین، شماره VIN را میتوانید در برگه سبز خودرو هم پیدا کنید. این کد در کادر مخصوص شناسه وسیله نقلیه VIN درج شده است.
شماره vin خودرو کجاست؟
علاوه بر مدارک، سازندگان VIN را در نقاط مختلفی از خودرو حک می کنند تا همیشه قابل دسترسی باشد:
- زیر شیشه جلو در سمت راننده روی یک پلاک فلزی
- روی ستون درب راننده وقتی در را باز میکنید
- روی دیوار آتش محفظه موتور
- روی شاسی، موتور یا گاهی کف خودرو
این تنوع مکانها باعث میشود حتی اگر یکی از مدارک گم شود، بتوانید VIN را پیدا کنید.
کاربردهای عملی و مهم VIN
رایجترین استفاده از VIN، استعلام خلافی خودرو است. برای این کار دو روش آسان وجود دارد:
- روش پیامکی: کد VIN را به همراه علامت ستاره به شماره ۱۱۰۱۲۰۲۰۲۰ ارسال کنید و سپس با ارسال عدد ۲ تأیید نمایید.
- روش USSD: کد ستاره ۱۱۰ ستاره را بگیرید، گزینه خلافی را انتخاب کنید و VIN را وارد نمایید.
در این روشها مبلغ کل خلافی نمایش داده میشود. برای پرداخت ریز خلافی از سامانههای دیگر استفاده کنید. هنگام وارد کردن VIN حتما حروف را بزرگ و انگلیسی بنویسید.
سایر کاربردهای مهم VIN عبارتند از:
- بررسی اصالت و عدم سرقت خودرو هنگام خرید دست دوم
- دسترسی به تاریخچه کامل خودرو شامل تصادفات، تعمیرات و مالکیت ها
- سفارش قطعات یدکی دقیق و سازگار با خودرو
- استعلام بیمه، عوارض آزادراهی و امور مالی
- پیگیری گارانتی و خدمات پس از فروش
VIN در بسیاری از کشورها توسط پلیس، بیمه ها و سازمان های راهنمایی و رانندگی برای شناسایی دقیق خودرو استفاده می شود.
نکات کلیدی
- هر VIN کاملا منحصر به فرد است و هیچ دو خودرویی VIN یکسان ندارند.
- برای رمزگشایی دقیق تر میتوانید از سایتهای معتبر decoder VIN استفاده کنید.
- VIN اطلاعات خودرو را به صورت کدگذاری شده ذخیره می کند و با یادگیری ساختار آن می توانید مانند یک کارشناس بسیاری از جزئیات را خودتان استخراج کنید.
- شماره VIN کلید اصلی دسترسی به تمام اطلاعات مهم یک خودرو است. چه قصد خرید خودرو داشته باشید، چه بخواهید خلافی یا سوابق آن را بررسی کنید، دانستن این کد ۱۷ رقمی و پیدا کردن آن روی کارت ماشین بسیار کمک کننده خواهد بود.
آیا شماره شناسه خودرو همان شماره شاسی است؟
بله؛ شماره شاسی خودرو، که با نام شماره شناسایی خودرو یا کد VIN نیز شناخته میشود، یک کد ۱۷ رقمی است که در مدارکی مانند کارت خودرو و همچنین بر روی بدنه خودرو حک یا درج میگردد.
