رادیاتور یکی از مهمترین قطعات ماشین است. کار اصلی آن خنک کردن موتور است. آب یا مایع خنک کننده از موتور داغ خارج می شود، وارد رادیاتور میشود، با کمک باد و فن حرارت خود را از دست می دهد و دوباره به موتور برمی گردد. این چرخه باعث میشود موتور در دمای مناسب کار کند.
وقتی رادیاتور میترکد، این چرخه کامل به هم میریزد. مایع خنک کننده با فشار و دمای بالا بیرون می پاشد و موتور بدون خنک کننده می ماند. نتیجه آن داغ شدن سریع موتور و آسیبهای جدی و پرهزینه است. این مقاله از خودرو مدیا را به بررسی خطرات و هزینه های ناشی از ترکیدن رادیات ماشین اختصاص داده ایم. همراه ما باشید.
رادیاتور ماشین چگونه کار میکند؟
رادیاتور معمولا در جلوی ماشین قرار دارد.
دو شلنگ اصلی دارد: یکی آب داغ را از موتور میگیرد و دیگری آب خنک را به موتور برمیگرداند. وقتی موتور سرد است، سیستم بدون فشار است. وقتی موتور گرم میشود، فشار داخل سیستم بالا میرود (معمولا حدود یک بار یا کمی بیشتر). درپوش رادیاتور طوری طراحی شده که فشار اضافه را تخلیه کند، اما اگر فشار بیش از حد شود یا قطعه ای ضعیف باشد، رادیاتور ترک می خورد یا می ترکد.
اگر رادیات ماشین بترکه چی میشه؟
اولین چیزی که رخ میدهد بیرون پاشیدن مایع داغ است. این مایع میتواند پوست دست و صورت را به شدت بسوزاند و به بدنه و اجزای موتور هم آسیب بزند. بعد از آن موتور بدون مایع خنک کننده می ماند و دمای آن در عرض چند دقیقه بالا می رود.
اگر راننده فوری توقف نکند، این آسیبها پشت سر هم پیش میآید:
- واشر سر سیلندر میسوزد یا سوراخ میشود
- سر سیلندر تاب برمیدارد، به خصوص در موتورهای آلومینیومی
- روغن موتور و مایع خنککننده با هم مخلوط میشوند
- پمپ آب و ترموستات آسیب میبینند
- در موارد شدید موتور کامل قفل میشود و دیگر روشن نمیشود
- در بعضی ماشینها روغن گیربکس هم آسیب میبیند، چون رادیاتور نقش خنک کننده روغن گیربکس را هم دارد.
تعمیر این آسیبها گران است. گاهی فقط تعویض رادیاتور کافی نیست و باید سر سیلندر یا حتی کل موتور را تعمیر یا تعویض کرد.
دلیل ترکیدن رادیاتور ماشین
چند دلیل رایج وجود دارد:
- زنگ زدگی و فرسودگی مخزن یا لوله های رادیاتور، به خصوص در ماشین های قدیمی
- خرابی ترموستات که باعث می شود جریان مایع خنک کننده درست تنظیم نشود و فشار بالا برود
- کم بودن سطح آب یا مایع خنک کننده
- خراب بودن فن رادیاتور یا مشکل در تسمه آن
- عدم استفاده از ضدیخ در زمستان که آب یخ می زند و ترک ایجاد می کند
- گرفتگی لوله های رادیاتور به خاطر رسوب و آهک
- نشتی واشر سر سیلندر که فشار داخل سیستم را بیشتر می کند
- گرمای شدید هوا و رانندگی طولانی بدون چک کردن آب رادیاتور
- آسیب فیزیکی مثل برخورد سنگ یا ضربه به رادیاتور.
اگر رادیاتور ماشین بترکه چه کار کنیم؟
اگر متوجه شدید رادیاتور ترکیده یا بخار از کاپوت بیرون میزند:
۱. فوری ماشین را در جای امن کنار بکشید
۲. موتور را خاموش نکنید. بگذارید فن ها کار کنند تا فشار داخل سیستم کم شود
۳. بخاری را کامل روشن کنید. این کار به خنک شدن سریع تر موتور کمک می کند
۴. حداقل پانزده تا سی دقیقه صبر کنید تا موتور کامل خنک شود
۵. هرگز درب رادیاتور یا منبع انبساط را وقتی داغ است باز نکنید. مایع داغ با فشار بیرون می زند و سوختگی شدید ایجاد میکند
۶. بعد از خنک شدن کامل، ماشین را با یدک کش به تعمیرگاه ببرید. خودتان ادامه مسیر ندهید.
چطور از ترکیدن رادیاتور پیشگیری کنیم؟
پیشگیری بهتر از تعمیر است. این کارها را انجام دهید:
- سطح آب رادیاتور را به طور منظم چک کنید، به خصوص قبل از سفرهای طولانی.
- حداقل سالی یک بار مایع خنککننده را عوض کنید و از ضدیخ مناسب استفاده کنید.
- در سرویس های دوره ای ترموستات، فن، شلنگ ها و رادیاتور را بررسی کنید.
- در روزهای خیلی گرم بیشتر مراقب باشید و آب رادیاتور را زود به زود چک کنید.
- اگر آمپر آب بالا رفت یا بوی شیرین مایع خنک کننده حس کردید، فوری توقف کنید.
- در زمستان حتما از ضدیخ استفاده کنید تا آب داخل رادیاتور یخ نزند.
سوالات متداول
بله. مایع داغ میتواند پوست را به شدت بسوزاند. علاوه بر آن، ادامه رانندگی با موتور داغ آسیب جدی و پرهزینه به موتور وارد میکند.
دلایل اصلی عبارتند از: زنگ زدگی، خرابی ترموستات، کم بودن آب رادیاتور، خراب بودن فن، عدم استفاده از ضدیخ در زمستان، گرفتگی لولهها و نشتی واشر سر سیلندر.
ماشین را در جای امن کنار بکشید
موتور را خاموش نکنید و بگذارید فن کار کند
بخاری را روشن کنید
حداقل پانزده تا سی دقیقه صبر کنید تا موتور خنک شود
هرگز درب رادیاتور داغ را باز نکنید
بعد از خنک شدن کامل، ماشین را با یدک کش به تعمیرگاه ببرید.
اگر رادیاتور ماشین سوراخ شود، مایع خنککننده نشت میکند و ممکن است موتور بهسرعت داغ کند. ادامه رانندگی در این شرایط میتواند باعث جوش آوردن موتور، آسیب به واشر سرسیلندر و حتی تاب برداشتن سرسیلندر شود.
خیر. حتی چند دقیقه رانندگی با موتور بدون خنککننده می تواند آسیب جدی و جبران ناپذیری به موتور وارد کند.
علائم هشداردهنده عبارتند از: بالا رفتن آمپر آب، بخار از زیر کاپوت، بوی شیرین مایع خنک کننده، کم شدن سریع سطح آب رادیاتور و شنیدن صدای غیرعادی از فن.
سطح آب رادیاتور را به طور منظم چک کنید. سالی یک بار مایع خنک کننده را عوض کنید و از ضدیخ مناسب استفاده کنید. ترموستات، فن و شلنگ ها را در سرویس دورهای بررسی کنید. در زمستان حتما ضدیخ بریزید و در روزهای خیلی گرم بیشتر مراقب باشید.
اگر فقط رادیاتور آسیب دیده باشد، هزینه نسبتاً متوسط است. اما اگر واشر سر سیلندر سوخته یا سر سیلندر تاب برداشته باشد، هزینه تعمیر به شدت بالا میرود و گاهی نیاز به تعمیر یا تعویض موتور دارد.
بله، اما ماشین های قدیمی تر یا آن هایی که سرویس دورهای منظمی نداشته اند بیشتر در معرض این مشکل هستند. مراقبت منظم از سیستم خنک کننده خطر را به شدت کاهش میدهد.
جمع بندی
ترکیدن رادیاتور فقط یک نشتی ساده نیست. میتواند موتور را به شدت آسیب بزند و هزینه سنگینی روی دستتان بگذارد. مراقبت منظم از سیستم خنککننده، چک کردن سطح مایع و رسیدگی به مشکلات کوچک مثل خرابی ترموستات یا فن، بهترین راه برای جلوگیری از این مشکل است.
اگر ماشینتان مدل خاصی دارد یا علائمی مثل بالا رفتن آمپر آب، بخار از کاپوت یا بوی شیرین دارید، بهتر است سریع به تعمیرگاه مراجعه کنید تا مشکل کوچک به آسیب بزرگ تبدیل نشود.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است