اگر در بازار خودرو ایران به دنبال یک موتور شناختهشده، کمدردسر و اقتصادی باشید، احتمالاً نام TU5 یکی از اولین گزینههایی است که میشنوید. این پیشرانه سالهاست روی بسیاری از محصولات ایرانخودرو استفاده میشود و به دلیل مصرف سوخت مناسب، دوام قابل قبول، تعمیرات آسان و فراوانی قطعات یدکی توانسته جایگاه ویژهای بین رانندگان ایرانی پیدا کند.
اما یک سوال مهم برای بسیاری از خریداران خودرو وجود دارد: کدام ماشینها موتور TU5 دارند؟
آیا فقط پژو ۲۰۶ و پژو پارس به این موتور مجهز هستند؟ آیا خودروهایی مثل تارا و پژو ۲۰۷ جدید هم همان موتور TU5 قدیمی را دارند؟ تفاوت TU5 با TU5P و EC5 چیست؟
در این مقاله از خودرو مدیا تمام خودروهای مجهز به خانواده موتور TU5 در بازار ایران را بررسی میکنیم تا هنگام خرید خودرو شناخت دقیقتری از این پیشرانه داشته باشید.
موتور TU5 چیست؟
موتور TU5 یک پیشرانه فرانسوی است که توسط گروه خودروسازی پژو-سیتروئن (PSA) طراحی و توسعه پیدا کرد. این موتور از خانواده موتورهای TU محسوب میشود؛ خانوادهای که در اواخر دهه ۱۹۸۰ میلادی برای جایگزینی موتورهای قدیمیتر پژو و سیتروئن معرفی شد. طراحی اولیه موتور TU5 در فرانسه انجام شد و سپس تولید و استفاده از آن به کشورهای مختلف گسترش پیدا کرد. این موتور در طول سالها روی محصولات برندهای مختلف گروه PSA مانند پژو (Peugeot) و سیتروئن (Citroën) استفاده شد.
در بازار ایران، موتور TU5 بیشتر با محصولات ایرانخودرو شناخته میشود. این شرکت از این پیشرانه روی خودروهایی مانند پژو ۲۰۶ تیپ ۵، پژو پارس LX، پژو ۲۰۷، رانا و پژو ۴۰۵ SLX استفاده کرد و به مرور بخش زیادی از قطعات آن نیز در داخل کشور تولید شد.
نکته مهم این است که اگرچه بسیاری از مردم موتور TU5 را یک «موتور ایرانی» میدانند، اما خاستگاه اصلی آن فرانسه است و ایران بیشتر در زمینه تولید، مونتاژ و داخلیسازی قطعات این موتور نقش داشته است.
نسخههای جدیدتر این خانواده مانند EC5 و TU5P نیز بر پایه همین موتور توسعه پیدا کردهاند و با تغییراتی مانند سیستم زمانبندی متغیر سوپاپها (CVVT)، بهینهسازی مصرف سوخت و کاهش آلایندگی، برای خودروهای جدیدتر استفاده شدهاند.
در ایران، نسخه رایج موتور TU5 مشخصات زیر را دارد:
- حجم موتور: ۱۵۸۷ سیسی
- تعداد سیلندر: ۴ سیلندر
- تعداد سوپاپ: ۱۶ سوپاپ
- قدرت: حدود ۱۰۵ تا ۱۱۰ اسب بخار
- گشتاور: حدود ۱۴۲ نیوتنمتر
چرا موتور TU5 در ایران محبوب شد؟
موتور TU5 به دلیل ترکیبی از مصرف سوخت مناسب، عملکرد قابل قبول، دوام بالا و هزینه نگهداری منطقی توانست در بازار ایران محبوبیت زیادی پیدا کند. این موتور نسبت به بسیاری از پیشرانههای قدیمیتر مانند XU7، فناوری جدیدتری داشت و با استفاده از طراحی ۱۶ سوپاپ، عملکرد نرمتر و راندمان بهتری ارائه میداد.
از طرف دیگر، استفاده گسترده ایرانخودرو از این موتور در خودروهایی مانند پژو ۲۰۶، پژو پارس، پژو ۲۰۷، رانا و پژو ۴۰۵ SLX باعث شد قطعات یدکی آن بهراحتی در بازار پیدا شود و تعمیرکاران زیادی با ساختار آن آشنا شوند.
همین موضوع باعث شد هزینه تعمیرات و نگهداری خودروهای مجهز به TU5 نسبت به بسیاری از رقبا پایینتر باشد. در کنار این موارد، هماهنگی مناسب موتور با بدنه خودروهایی مانند پژو ۲۰۶ و مصرف سوخت اقتصادی، باعث شد TU5 به یکی از محبوبترین موتورهای مورد استفاده در خودروهای داخلی تبدیل شود.
خودروهای دارای موتور TU5 معمولی در ایران
موتور TU5 به دلیل عملکرد مناسب و هزینه نگهداری منطقی، روی خودروهای مختلفی از محصولات ایرانخودرو استفاده شد. بیشتر خودروهای مجهز به TU5 در ایران متعلق به خانواده پژو هستند، اما به مرور این موتور روی محصولاتی مانند رانا و حتی یک خودروی مونتاژی چینی یعنی دانگفنگ H30 کراس نیز قرار گرفت. در ادامه مهمترین خودروهای مجهز به موتور TU5 معمولی را بررسی میکنیم.
پژو ۲۰۶ تیپ ۵؛ محبوبیترین خودرو مجهز به موتور TU5 در ایران

پژو ۲۰۶ تیپ ۵ را میتوان مهمترین و شناختهشدهترین خودروی مجهز به موتور TU5 در ایران دانست. این خودرو از ابتدای ورود به بازار ایران با موتور ۱.۶ لیتری TU5 شانزده سوپاپ عرضه شد و توانست نسبت به نسخههای مجهز به موتور TU3 عملکرد بسیار بهتری ارائه دهد.
ترکیب وزن مناسب بدنه، قدرت حدود ۱۰۵ اسب بخار و هماهنگی خوب موتور با گیربکس پنج سرعته دستی باعث شد ۲۰۶ تیپ ۵ شتاب قابل قبولی داشته باشد و در زمان خود یکی از بهترین هاچبکهای بازار ایران محسوب شود. علاوه بر عملکرد فنی، مصرف سوخت مناسب، فراوانی قطعات یدکی و هزینه تعمیرات منطقی نیز از مهمترین دلایل محبوبیت این خودرو بودند.
امروزه نیز بسیاری از خریداران خودروهای دست دوم، پژو ۲۰۶ تیپ ۵ را به دلیل داشتن موتور TU5، بازار فروش مناسب و دسترسی آسان به قطعات، یکی از گزینههای قابل اعتماد بازار میدانند.
پژو ۲۰۶ صندوقدار V8؛ موتور TU5 برای خانوادهها
پژو ۲۰۶ صندوقدار یا ۲۰۶ SD V8 نسخهای بود که ایرانخودرو برای پاسخ به نیاز مشتریانی که به فضای بیشتر نیاز داشتند، توسعه داد. این خودرو همان پلتفرم ۲۰۶ را داشت اما با اضافه شدن صندوق عقب، فضای بار بیشتری در اختیار خانوادهها قرار میداد.
مدل V8 این خودرو به موتور TU5 مجهز شد و همان ویژگیهای مثبت موتور ۲۰۶ تیپ ۵ مانند مصرف سوخت مناسب، استهلاک قابل قبول و فراوانی قطعات را حفظ کرد. البته افزایش وزن نسبت به نسخه هاچبک باعث شد عملکرد حرکتی آن کمی متفاوت باشد، اما همچنان یکی از محبوبترین سدانهای کوچک بازار ایران باقی ماند.
پژو ۲۰۷؛ ادامه حضور موتور TU5 در محصولات ایرانخودرو
پژو ۲۰۷ یکی دیگر از خودروهای مهم مجهز به موتور TU5 در بازار ایران است. این خودرو در واقع نسخه فیسلیفت شده پژو ۲۰۶ پلاس محسوب میشود و به دلیل طراحی جدیدتر، امکانات بیشتر و ظاهر متفاوت، جایگاه خاصی در بازار پیدا کرد.
نسخههای مختلف پژو ۲۰۷ مانند مدل دستی، اتوماتیک و پانوراما در سالهای مختلف با موتور TU5 عرضه شدند. این موتور برای بدنه ۲۰۷ عملکرد قابل قبولی دارد و باعث شده این خودرو همچنان یکی از گزینههای محبوب در بین خودروهای هاچبک داخلی باشد.
در مدلهای جدیدتر، ایرانخودرو به سمت استفاده از نسخه ارتقایافته این موتور یعنی TU5P رفت که از نظر فناوری و مصرف سوخت نسبت به TU5 معمولی بهبود پیدا کرده است.
پژو پارس LX؛ ترکیب موتور TU5 با یک سدان خانوادگی

پژو پارس LX یکی از موفقترین خودروهایی است که موتور TU5 روی آن قرار گرفت. پیش از این خودرو، بیشتر نسخههای پژو پارس با موتور قدیمی XU7 تولید میشدند، اما استفاده از TU5 باعث شد این خودرو از نظر عملکرد فنی و مصرف سوخت تغییرات مثبتی را تجربه کند.
موتور TU5 در پژو پارس LX باعث شد صدای موتور کمتر شود، عملکرد نرمتری ارائه دهد و مصرف سوخت نسبت به نسخههای قدیمی کاهش پیدا کند. همچنین به دلیل طراحی جدیدتر موتور، استهلاک آن در شرایط نگهداری مناسب کمتر از بسیاری از موتورهای قدیمیتر ایرانخودرو است.
ترکیب بدنه بزرگ پارس با موتور TU5 باعث شد این خودرو برای افرادی که یک سدان خانوادگی با هزینه نگهداری مناسب میخواستند، به گزینهای محبوب تبدیل شود.
پژو پارس اتوماتیک TU5؛ راحتی بیشتر برای رانندگی شهری
پژو پارس اتوماتیک نیز یکی از مدلهایی بود که با موتور TU5 تولید شد. هدف از تولید این نسخه، ارائه یک خودرو خانوادگی با رانندگی راحتتر مخصوصاً در مسیرهای شهری بود.
استفاده از گیربکس اتوماتیک باعث افزایش راحتی رانندگی شد، اما وزن نسبتاً بالای بدنه پارس در کنار گیربکس اتوماتیک باعث میشد شتاب آن نسبت به خودروهای سبکتر مانند پژو ۲۰۶ کمتر باشد. با این حال، موتور TU5 همچنان مزیتهایی مانند عملکرد نرم، مصرف سوخت مناسب و هزینه تعمیرات قابل کنترل را برای این خودرو فراهم میکرد.
پژو ۴۰۵ SLX؛ آخرین نسل ۴۰۵ با موتور TU5
پژو ۴۰۵ SLX آخرین نسل تولیدشده از خانواده ۴۰۵ در ایران بود که با موتور TU5 عرضه شد. ایرانخودرو این موتور را برای جایگزینی موتور قدیمی XU7 روی این خودرو قرار داد تا کیفیت فنی و مصرف سوخت آن بهبود پیدا کند.
موتور TU5 باعث شد ۴۰۵ SLX نسبت به مدلهای قدیمیتر مصرف سوخت کمتر، آلایندگی پایینتر و عملکرد بهتری داشته باشد. البته وزن و طراحی قدیمی بدنه ۴۰۵ باعث میشد این خودرو نتواند کاملاً از تواناییهای موتور TU5 استفاده کند، اما همچنان یکی از خودروهای شناختهشده مجهز به این پیشرانه محسوب میشود.
رانا و رانا پلاس؛ خودروهایی بر پایه موتور TU5
رانا یکی از خودروهایی است که از ابتدا برای استفاده از موتور TU5 طراحی شد. این خودرو بر پایه پلتفرم پژو ۲۰۶ صندوقدار ساخته شد و با هدف عرضه یک محصول اقتصادیتر توسط ایرانخودرو به بازار آمد.
رانا از موتور ۱.۶ لیتری TU5 استفاده میکند و از نظر فنی شباهت زیادی به خانواده ۲۰۶ صندوقدار دارد. مصرف سوخت مناسب، تعمیرات ساده و دسترسی به قطعات موتور TU5 از مهمترین ویژگیهای این خودرو هستند.
نسخه جدیدتر این خودرو یعنی رانا پلاس نیز در ابتدا با موتور TU5 عرضه شد و در مدلهای جدیدتر، برخی نسخهها به موتور TU5P مجهز شدند.
دانگفنگ H30 کراس؛ موتور TU5 در یک خودروی مونتاژی چینی
دانگفنگ H30 کراس یکی از معدود خودروهای غیرایرانی بازار ایران بود که با موتور TU5 عرضه شد. این خودرو توسط ایرانخودرو مونتاژ شد و استفاده از موتور مشترک با محصولات پژو، یکی از نقاط قوت آن در بازار ایران بود.
وجود موتور TU5 باعث شد مالکان این خودرو نگرانی کمتری بابت تعمیرات و تامین قطعات داشته باشند، زیرا این پیشرانه در خودروهای زیادی در ایران استفاده شده و قطعات آن بهراحتی در بازار پیدا میشود.
خودروهای مجهز به موتور TU5P؛ نسخه جدیدتر خانواده TU5
با گذشت زمان و نیاز به کاهش مصرف سوخت و رعایت استانداردهای آلایندگی جدیدتر، ایرانخودرو نسخه بهینهشده موتور TU5 را با نام TU5P معرفی کرد.
TU5P را میتوان نسل جدیدتر خانواده TU5 دانست که تغییراتی مانند سیستم زمانبندی متغیر سوپاپها (CVVT)، بهبود راندمان موتور، مصرف سوخت بهتر و عملکرد مناسبتر در دورهای مختلف موتور را به همراه دارد.
مهمترین خودروهای مجهز به موتور TU5P عبارتاند از:
تارا

تارا یکی از مهمترین خودروهای جدید ایرانخودرو است که با موتور TU5P عرضه شد. این موتور برای هماهنگی بهتر با محصولات جدید ایرانخودرو توسعه پیدا کرده و نسبت به TU5 معمولی فناوری بهروزتری دارد.
استفاده از TU5P در تارا باعث شد این خودرو از نظر مصرف سوخت، عملکرد موتور و استانداردهای آلایندگی شرایط بهتری نسبت به نسل قدیمیتر TU5 داشته باشد.
پژو ۲۰۷ جدید
برخی نسخههای جدید پژو ۲۰۷ به جای موتور TU5 معمولی به موتور TU5P مجهز شدند. این تغییر باعث شد پژو ۲۰۷ همچنان با یک موتور شناختهشده ادامه پیدا کند، اما با بهبودهای فنی نسبت به گذشته.
رانا پلاس جدید
نسخههای جدید رانا پلاس نیز در برخی مدلها با موتور TU5P عرضه شدند. این تغییر بخشی از برنامه ایرانخودرو برای جایگزینی تدریجی موتور TU5 قدیمی با نسخه جدیدتر آن بود.
موتور EC5 چیست و چه خودروهایی از آن استفاده کردهاند؟
موتور EC5 را میتوان یکی از توسعهیافتهترین نسخههای خانواده TU5 دانست. این موتور با هدف افزایش راندمان، کاهش مصرف سوخت و کاهش آلایندگی توسط گروه پژو-سیتروئن توسعه پیدا کرد.
EC5 دقیقاً همان TU5 معمولی نیست، اما از نظر ساختار و ریشه فنی ارتباط نزدیکی با آن دارد. برخی خودروهایی که از این خانواده موتور استفاده کردهاند شامل پژو ۳۰۱، سیتروئن C-Elysee و برخی محصولات سیتروئن هستند.
آیا سمند و سورن موتور TU5 دارند؟
گاهی در برخی فهرستها نام سمند و سورن در کنار موتور TU5 دیده میشود، اما این خودروها جزو محصولات اصلی مجهز به این موتور نیستند.
بیشتر نسخههای سمند و سورن در ایران با موتورهای دیگری مانند XU7، EF7 و EF7 توربو عرضه شدهاند. به همین دلیل هنگام خرید خودرو، نباید سمند یا سورن را به عنوان خودروهای TU5 دار در نظر گرفت.
جدول کامل خودروهای مجهز به TU5 و TU5P
| خودرو | نوع موتور |
|---|---|
| پژو ۲۰۶ تیپ ۵ | TU5 |
| پژو ۲۰۶ صندوقدار V8 | TU5 |
| پژو ۲۰۷ | TU5 / TU5P |
| پژو پارس LX | TU5 |
| پژو پارس اتوماتیک | TU5 |
| پژو ۴۰۵ SLX | TU5 |
| رانا | TU5 |
| رانا پلاس | TU5 / TU5P |
| تارا | TU5P |
| دانگفنگ H30 کراس | TU5 |
جمعبندی؛ کدام ماشین TU5 دارد؟
اگر بخواهیم یک پاسخ کوتاه به سوال «کدام ماشینها موتور TU5 دارند؟» بدهیم، باید گفت:
پژو ۲۰۶ تیپ ۵، پژو ۲۰۶ صندوقدار V8، پژو ۲۰۷، پژو پارس LX، پژو ۴۰۵ SLX، رانا، رانا پلاس و دانگفنگ H30 کراس مهمترین خودروهای مجهز به TU5 در بازار ایران هستند.
در سالهای اخیر نیز نسخههای جدیدتر این خانواده یعنی TU5P روی خودروهایی مانند تارا، ۲۰۷ جدید و رانا پلاس قرار گرفتهاند.
به همین دلیل TU5 را میتوان یکی از ماندگارترین و شناختهشدهترین موتورهای تاریخ خودروسازی ایران دانست؛ موتوری که ترکیب مناسبی از اقتصاد، تعمیرپذیری و دوام را ارائه کرده است.
سوالات متداول
مهمترین خودروهای دارای موتور TU5 در ایران شامل پژو ۲۰۶ تیپ ۵، پژو ۲۰۶ صندوقدار، پژو ۲۰۷، پژو پارس LX، پژو ۴۰۵ SLX، رانا و دانگفنگ H30 کراس هستند.
بله. TU5 به دلیل مصرف سوخت مناسب، قطعات فراوان و دوام قابل قبول یکی از محبوبترین موتورهای خودروهای داخلی محسوب میشود.
TU5P نسخه جدیدتر این خانواده است و با فناوریهایی مانند CVVT و بهینهسازیهای داخلی، عملکرد و مصرف سوخت بهتری دارد.
TU5 ذاتاً موتور واشرزنی نیست، اما مانند هر موتور دیگری در صورت خرابی سیستم خنککننده، کمبود آب یا بالا رفتن بیش از حد دما میتواند دچار آسیب واشر سرسیلندر شود.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است