گیربکس یکی از مهم‌ترین بخش‌های سیستم انتقال قدرت خودرو است که وظیفه انتقال نیروی تولیدشده توسط موتور به چرخ‌ها را بر عهده دارد. در میان گیربکس‌های اتوماتیک، AL4 یکی از مدل‌های شناخته‌شده و پرکاربرد است که در بسیاری از خودروهای فرانسوی و برخی خودروهای مونتاژ داخل استفاده شده است.
این گیربکس به دلیل ساختار ساده، عملکرد قابل قبول در رانندگی شهری و هزینه نگهداری مناسب، سال‌ها در خودروهای مختلف مورد استفاده قرار گرفت. با توجه به اینکه تعداد زیادی از خودروهای موجود در بازار ایران به این گیربکس مجهز هستند، آشنایی با نحوه عملکرد، ویژگی‌ها، مزایا و معایب آن اهمیت زیادی دارد.
در این مقاله از خودرو مدیا بررسی می‌کنیم گیربکس AL4 چیست، چه ویژگی‌هایی دارد و روی چه خودروهایی استفاده شده است.
گیربکس AL4 چیست؟
گیربکس AL4 یک گیربکس اتوماتیک چهار سرعته هیدرولیکی مجهز به مبدل گشتاور (Torque Converter) است که توسط گروه خودروسازی پژو-سیتروئن (PSA) توسعه داده شد. این گیربکس برای استفاده در خودروهای سواری با موتورهای کم‌حجم و متوسط طراحی شده و در محصولات برندهای پژو و سیتروئن به کار رفته است.
در خودروهای رنو، نسخه مشابه این گیربکس با نام DP0 شناخته می‌شود که از نظر ساختار و عملکرد شباهت زیادی به AL4 دارد.
عملکرد گیربکس AL4 به این صورت است که با استفاده از سیستم هیدرولیکی و کنترل الکترونیکی، زمان تعویض دنده‌ها را مدیریت می‌کند تا انتقال قدرت بین موتور و چرخ‌ها به شکل خودکار انجام شود.
به دلیل طراحی ساده، تعمیرپذیری مناسب و فراوانی قطعات، این گیربکس در بسیاری از خودروهای شهری محبوب شد. البته AL4 مانند هر گیربکس دیگری نیاز به سرویس منظم دارد و عواملی مانند کیفیت روغن، دمای کاری و نحوه رانندگی تأثیر زیادی روی عمر آن دارند.
ویژگی‌های گیربکس AL4
گیربکس AL4 دارای ویژگی‌هایی است که باعث استفاده گسترده آن در خودروهای شهری شده است:
- گیربکس اتوماتیک چهار سرعته
- استفاده از سیستم مبدل گشتاور
- ساختار هیدرولیکی ساده
- هزینه نگهداری مناسب نسبت به بسیاری از گیربکس‌های جدید
- قابلیت تعمیر و تأمین قطعات مناسب در بازار
- هماهنگی با موتورهای کم‌حجم و متوسط
مزایای گیربکس AL4
تعمیرپذیری مناسب
به دلیل ساختار ساده‌تر نسبت به گیربکس‌های اتوماتیک جدید، تعمیر و سرویس گیربکس AL4 برای تعمیرکاران متخصص راحت‌تر است.
هزینه نگهداری کمتر
قطعات مصرفی و تعمیرات این گیربکس معمولاً هزینه کمتری نسبت به بسیاری از گیربکس‌های مدرن دارند.
مناسب برای رانندگی شهری
گیربکس AL4 برای استفاده روزمره و مسیرهای شهری طراحی شده و در شرایط مناسب، تعویض دنده نرم و قابل قبولی دارد.
معایب گیربکس AL4
حساسیت به گرما
یکی از مشکلات شناخته‌شده گیربکس AL4 حساسیت آن به افزایش دمای روغن است. گرمای زیاد می‌تواند باعث کاهش عمر قطعات داخلی و ایجاد اختلال در عملکرد گیربکس شود.
ضربه هنگام تعویض دنده
در برخی خودروهای مجهز به AL4، مشکلاتی مانند ضربه زدن هنگام تعویض دنده یا تأخیر در تعویض دنده ممکن است به دلیل خرابی شیر برقی، روغن نامناسب یا مشکلات داخلی گیربکس ایجاد شود.
تعداد کم دنده‌ها
چهار سرعته بودن این گیربکس در مقایسه با گیربکس‌های اتوماتیک جدید باعث شده در برخی شرایط مصرف سوخت و شتاب آن ضعیف‌تر باشد.
حساسیت به سرویس روغن
تعویض به‌موقع روغن گیربکس و استفاده از روغن استاندارد، نقش مهمی در افزایش عمر گیربکس AL4 دارد.
گیربکس AL4 روی چه خودروهایی است؟
گیربکس AL4 در خودروهای مختلفی از برندهای فرانسوی استفاده شده است. برخی خودروها مستقیماً از گیربکس AL4 استفاده می‌کنند و برخی مدل‌های رنو دارای نسخه مشابه آن با نام DP0 هستند.
در ادامه خودروهای مجهز به گیربکس AL4 یا نسخه‌های مرتبط با آن را بررسی می‌کنیم:
پژو 206 تیپ 6
پژو 206 تیپ 6 یکی از شناخته‌شده‌ترین خودروهای مجهز به گیربکس AL4 در ایران است. این خودرو با موتور TU5 و گیربکس چهار سرعته اتوماتیک AL4 عرضه شد و به دلیل ابعاد کوچک و مصرف سوخت مناسب، یکی از محبوب‌ترین خودروهای اتوماتیک شهری محسوب می‌شود.
گیربکس AL4 در این خودرو وظیفه انتقال قدرت موتور به چرخ‌ها را بر عهده دارد و در صورت نگهداری صحیح می‌تواند عملکرد مناسبی داشته باشد.
پژو 207 اتوماتیک
پژو 207 اتوماتیک نیز از گیربکس AL4 استفاده می‌کند. این خودرو از نظر فنی شباهت زیادی به پژو 206 دارد و با همان ترکیب موتور TU5 و گیربکس چهار سرعته اتوماتیک عرضه شده است.
در برخی نمونه‌های این خودرو، مشکلات رایج AL4 مانند ضربه هنگام تعویض دنده یا تأخیر در تعویض دنده در صورت سرویس نامناسب مشاهده می‌شود.
پژو پارس اتوماتیک
پژو پارس اتوماتیک یکی دیگر از خودروهای تولید داخل مجهز به گیربکس AL4 است. این خودرو با هدف ارائه راحتی بیشتر نسبت به نسخه دنده‌ای تولید شد و از ترکیب موتور TU5 و گیربکس اتوماتیک AL4 بهره می‌برد.
پژو 405 اتوماتیک
برخی نسخه‌های پژو 405 نیز با گیربکس AL4 عرضه شدند. استفاده از این گیربکس باعث شد این خودرو که بیشتر به‌صورت دنده‌ای شناخته می‌شد، در نسخه‌ای با رانندگی راحت‌تر و مناسب‌تر برای ترافیک شهری ارائه شود.
پژو 407
پژو 407 در برخی مدل‌ها و بازارها با گیربکس AL4 عرضه شده است. البته این خودرو در نسخه‌های مختلف با گیربکس‌های متفاوتی تولید شده و نوع گیربکس آن به سال تولید و بازار عرضه بستگی دارد.
رنو مگان اتوماتیک
رنو مگان یکی از خودروهای شناخته‌شده مجهز به نسخه رنو گیربکس AL4 یعنی DP0 است. این گیربکس هماهنگی مناسبی با موتورهای بنزینی مگان دارد و در بازار ایران نیز یکی از خودروهای معروف دارای این گیربکس محسوب می‌شود.
رنو تندر 90 (ال 90) اتوماتیک
نسخه اتوماتیک رنو تندر 90 از گیربکس DP0 استفاده می‌کند که از نظر ساختار با AL4 مشترک است.
این گیربکس در تندر 90 به دلیل وزن مناسب خودرو و هماهنگی با موتور K4M، عملکرد قابل قبولی دارد و یکی از خودروهای محبوب اتوماتیک اقتصادی در بازار ایران است.
رنو ساندرو اتوماتیک
رنو ساندرو اتوماتیک نیز به گیربکس DP0 مجهز شده است. این خودرو به دلیل طراحی ساده و استفاده شهری، یکی از مدل‌های رایج مجهز به این گیربکس در ایران است.
رنو داستر اتوماتیک
در برخی نسخه‌های رنو داستر در بازارهای جهانی از گیربکس‌های خانواده DP0/AL4 استفاده شده است. البته نوع گیربکس بسته به سال تولید، موتور و کشور عرضه خودرو متفاوت است.
رنو لاگونا
رنو لاگونا در برخی نسخه‌های خود از گیربکس‌های خانواده AL4 یا DP0 استفاده کرده است. این خودرو در بازارهای مختلف با مشخصات فنی متفاوتی عرضه شده است.
سیتروئن زانتیا اتوماتیک
سیتروئن زانتیا یکی از خودروهای فرانسوی شناخته‌شده‌ای است که در برخی نسخه‌های اتوماتیک خود از گیربکس AL4 استفاده کرده است.
سیتروئن C4
سیتروئن C4 نیز در برخی مدل‌ها به گیربکس AL4 مجهز شده است. این خودرو با توجه به بازار عرضه و سال تولید، ممکن است با گیربکس‌های دیگری نیز ارائه شده باشد.
سیتروئن C5
سیتروئن C5 در برخی نسخه‌های خود از گیربکس AL4 استفاده کرده است. البته مانند سایر خودروها، نوع گیربکس به مدل و سال تولید خودرو بستگی دارد.
آیا همه خودروهای اتوماتیک ایرانی گیربکس AL4 دارند؟
خیر، تمام خودروهای اتوماتیک تولید یا مونتاژ داخل به گیربکس AL4 مجهز نیستند. این گیربکس بیشتر در خودروهای فرانسوی و برخی محصولات داخلی که با همکاری شرکت‌های پژو، سیتروئن و رنو تولید شده‌اند استفاده شده است.
در بازار ایران، خودروهایی مانند پژو 206 تیپ 6، پژو 207 اتوماتیک، پژو پارس اتوماتیک، رنو مگان اتوماتیک، رنو تندر 90 اتوماتیک و رنو ساندرو اتوماتیک از جمله خودروهای شناخته‌شده مجهز به گیربکس AL4 یا نسخه مشابه آن یعنی DP0 هستند.
اما بسیاری از خودروهای اتوماتیک جدید ایرانی یا مونتاژی از گیربکس‌های دیگری مانند CVT، AT شش سرعته، DCT (دوکلاچه) و گیربکس‌های ساخت شرکت‌های دیگر استفاده می‌کنند. بنابراین برای تشخیص نوع گیربکس، باید مشخصات فنی همان مدل و سال تولید خودرو بررسی شود.
جمع‌بندی
گیربکس AL4 یکی از پرکاربردترین گیربکس‌های اتوماتیک فرانسوی است که روی خودروهایی مانند پژو 206 تیپ 6، پژو 207 اتوماتیک، پژو پارس اتوماتیک، پژو 407، رنو مگان، تندر 90 اتوماتیک، ساندرو اتوماتیک و برخی مدل‌های سیتروئن استفاده شده است.
این گیربکس با وجود برخی ضعف‌ها، در صورت نگهداری صحیح، استفاده از روغن مناسب و انجام سرویس‌های دوره‌ای می‌تواند عملکرد قابل قبولی داشته باشد و همچنان یکی از گیربکس‌های شناخته‌شده بازار ایران محسوب می‌شود.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است