شمارش سیلندر از کدام سمت است ؟ (در موتور خطی و خورجینی)

تبلیغات

وقتی دستگاه دیاگ خطایی مانند «احتراق ناقص در سیلندر شماره ۳» را نشان می‌دهد، تعمیرکار باید بداند این سیلندر دقیقاً در کدام قسمت موتور قرار دارد. اما برخلاف تصور بسیاری از افراد، شماره‌گذاری سیلندرها در تمام خودروها از یک سمت مشخص انجام نمی‌شود.

محل قرارگیری سیلندر شماره ۱ به نوع طراحی موتور، تعداد سیلندرها و استاندارد شرکت سازنده بستگی دارد. اگر نمی‌دانید موتور خودروی شما چند سیلندر دارد، می‌توانید از راهنمای از کجا بفهمیم ماشین چند سیلندر است کمک بگیرید.

در برخی موتورهای خطی، شماره‌گذاری معمولاً از سمت تسمه تایم یا زنجیر تایم آغاز می‌شود، اما در موتورهای خورجینی (V شکل) این ترتیب می‌تواند متفاوت باشد.

در این مقاله از خودرو مدیا بررسی می‌کنیم که شمارش سیلندر از کدام سمت انجام می‌شود، چگونه سیلندر شماره ۱ را پیدا کنیم و تفاوت شماره‌گذاری در موتورهای خطی و خورجینی چیست.

چرا دانستن ترتیب شماره گذاری سیلندر خودرو اهمیت دارد؟

شناخت ترتیب شماره‌گذاری سیلندرها در فرآیند تعمیر و عیب‌یابی موتور اهمیت زیادی دارد، زیرا:

تشخیص دقیق خطاهای دیاگ: وقتی ECU خطایی مانند P0301 یا P0304 ثبت می‌کند، تعمیرکار باید بداند کدام سیلندر مربوط به آن شماره است.
بررسی سیستم جرقه‌زنی: در موتورهای دارای کوئل جداگانه، تعویض یا تست کوئل و شمع‌ها بر اساس شماره سیلندر انجام می‌شود.
عیب‌یابی مشکلات عملکرد موتور: لرزش موتور، کاهش قدرت، افزایش مصرف سوخت و بد کار کردن موتور ممکن است به یک سیلندر خاص مربوط باشد.
انجام تعمیرات اصولی: کارهایی مانند تست کمپرس، تست نشتی سیلندر و بررسی انژکتورها نیازمند شناخت دقیق محل هر سیلندر است.

ترتیب شماره سیلندر خودرو چگونه است؟

ترتیب شماره‌گذاری سیلندرها به نوع طراحی موتور بستگی دارد. به‌طور کلی، موتورهای خودرو را می‌توان به دو گروه اصلی تقسیم کرد:

موتورهای خطی (Inline Engine)
موتورهای خورجینی یا V شکل (V Engine)

در هرکدام از این طراحی‌ها، روش پیدا کردن سیلندر شماره ۱ متفاوت است.

ترتیب شماره سیلندر خودرو در موتور خطی (Inline)

در موتورهای خطی، تمام سیلندرها در یک ردیف پشت سر هم قرار گرفته‌اند. این نوع موتور یکی از رایج‌ترین طراحی‌ها در خودروهای سواری است.

در بسیاری از موتورهای خطی، شماره‌گذاری از سمت تسمه تایم یا زنجیر تایم آغاز می‌شود و به سمت گیربکس ادامه پیدا می‌کند.

نکات مهم برای پیدا کردن سیلندر شماره ۱ در موتور خطی:

ابتدا محل تسمه تایم یا زنجیر تایم را پیدا کنید.
نزدیک‌ترین سیلندر به بخش تایمینگ، معمولاً سیلندر شماره ۱ است.
سمت گیربکس معمولاً محل آخرین سیلندر در ترتیب شماره‌گذاری است.
در موتورهای عرضی (مانند بسیاری از خودروهای دیفرانسیل جلو)، جهت نگاه کردن به موتور ممکن است باعث شود راست و چپ ظاهری با واقعیت مکانیکی اشتباه گرفته شود.

خودروهای رایج دارای موتور خطی:

موتورهای ۴ سیلندر خطی:

پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ با موتور TU5
پژو پارس و سمند با موتور XU7
سمند، دنا و سورن با موتور EF7
پراید با موتور M13
بسیاری از خودروهای تویوتا، هیوندای، کیا و دیگر خودروهای اقتصادی

موتورهای ۶ سیلندر خطی:

برخی خودروهای کلاسیک و خودروهای سنگین

ترتیب شماره سیلندر خودرو در موتور خورجینی (V شکل)

در موتورهای خورجینی یا V شکل، سیلندرها در دو ردیف جداگانه قرار دارند که به آن‌ها بانک راست (Bank 1) و بانک چپ (Bank 2) گفته می‌شود.

برخلاف موتورهای خطی، یک قانون ثابت برای همه موتورهای V وجود ندارد و شرکت‌های مختلف روش‌های متفاوتی برای شماره‌گذاری دارند.

برای مثال در برخی موتورهای V8 ممکن است چیدمان به شکل زیر باشد:

بانک چپ: 8 – 6 – 4 – 2
بانک راست: 7 – 5 – 3 – 1

اما در موتورهای دیگر ممکن است ترتیب کاملاً متفاوت باشد.

نکات مهم برای پیدا کردن سیلندر شماره ۱ در موتور خورجینی:

ابتدا باید مشخص شود کدام بانک شامل سیلندر شماره ۱ است.
معمولاً سیلندر شماره ۱ در یکی از دو سرِ نزدیک به جلوی موتور یا نزدیک تایمینگ قرار دارد.
در موتورهای V، نگاه کردن صرف به سمت راست یا چپ خودرو قابل اعتماد نیست.
بهترین روش استفاده از:
- دفترچه تعمیرات کارخانه (Service Manual)
- نقشه سیم‌کشی موتور
- اطلاعات ECU
- دیاگرام رسمی سازنده

خودروهای رایج دارای موتور خورجینی:

بسیاری از خودروهای لوکس و اسپرت:
- مرسدس بنز V6 و V8
- بی‌ام‌و برخی مدل‌های V8
- لکسوس V8
- خودروهای آمریکایی مانند فورد، شورولت و دوج با موتورهای V6 و V8