در ایران، کارت سوخت مثل پاسپورت ماشین شماست. از زمان بازگشت سهمیهبندی در آبان ۹۸، میلیونها راننده هر ماه منتظر شارژ کارتشان هستند. سؤال بزرگ این است: آیا سهمیه بنزین “آزاد” که هر ماه واریز میشود، ماندگار است یا بعد از مدتی بدون استفاده، غیبش میزند؟ در این مقاله، با نگاهی جذاب و ساده، پاسخ این معما را میگشاییم. با خودرو مدیا همراه شوید.
اعتبار سهمیه بنزین در کارت سوخت چقدر است؟
هر ماه، مثل ساعت، ۶۰ لیتر بنزین یارانهای به کارت سوخت خودروهای سواری واریز میشود. این سهمیه مثل یک حساب پسانداز وفادار است. اگر مصرفش نکنید، جمع میشود، اما تا حدی! سقف ذخیرهسازی معمولاً ۳۶۰ لیتر (۶ ماه) یا در برخی موارد تا ۵۴۰ لیتر (۹ ماه) است، بسته به اعلام شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی.
اگر از این سقف بگذرید، مازاد مثل برف زیر آفتاب آب میشود – یعنی از دست میرود و به ماه بعد اضافه نمیشود. این قانون برای تشویق به مصرف بهموقع و جلوگیری از هدررفت طراحی شده است.
مدت اعتبار بنزین آزاد
حالا نوبت سهمیه بنزین “آزاد” میرسد، آن ۱۰۰ لیتر ماهانه که برای جبران مصرفهای اضافی در نظر گرفته شده. اینجا داستان جذاب میشود: برخلاف یارانهای، بنزین آزاد مثل مهمان یکروزه است. در پایان هر ماه، اگر استفاده نشود، صفر میشود!
این قانون از ابتدای سهمیهبندی بوده و هدفش جلوگیری از احتکار و تنظیم بازار است. مثل کیکی که اگر تا نیمهشب نخورید، ناپدید میشود. طبق اعلام رسمی، امکان ذخیرهسازی سهمیه بنزین آزاد وجود ندارد و هر ماه از نو شارژ میشود.
نگاهی به پشت پرده
سیستم کارت سوخت از سال ۸۶ در ایران راهاندازی شد تا جلوی قاچاق سوخت را بگیرد. با بازگشت سهمیهبندی در ۹۸، هدف اصلی مدیریت مصرف و عدالت در توزیع بود. سهمیه یارانهای ذخیره میشود تا برای سفرهای فصلی یا مواقع ضروری در دسترس باشد. اما بنزین آزاد، که بخشی از درآمدش به بودجه عمومی میرود، نباید انباشته شود تا بازار سیاه شکل نگیرد.
موتورسیکلتها و موارد خاص
برای موتورسیکلتها هم داستان مشابه است: ۲۵ لیتر سهمیه یارانهای ماهانه، قابل ذخیره تا ۱۵۰-۲۲۵ لیتر، اما سهمیه آزاد؟ باز هم در پایان ماه صفر میشود. اگر کارت سوخت گم شود یا المثنی بخواهید، سهمیهها منتقل میشود، اما سقفها رعایت میشود.
کلام آخر
در نهایت باید گفت سهمیه بنزین آزاد در کارت سوخت ذخیره نمیشود و هر ماه ریست میشود. اگر قصد استفاده دارید، مثل یک بلیط کنسرت، بهموقع دست به کار شوید و یادتان باشد: بنزین مثل زمان است، از دستش ندهید!
